
شهدای دفاع مقدس
3 خرداد سالروز آزادسازی خرمشهر
وقتی خرمشهر آزاد شد
1 خرداد 1402
2 870 خواندن این مطلب 15 دقیقه زمان میبرد
3 خرداد سالروز آزادسازی خرمشهر
محمد رضا انجمی پور: حال صدام ملعون ۲۴ ساعت پس از آزادی خرمشهر…
وقتی خرمشهر آزاد شد، ما باور کردیم میتوانیم از خاکمان دفاع کنیم. آنها اراده کرده بودند خرمشهر را برای همیشه از خاک ایران جدا کنند. روی دیوارهای خرمشهر جمله معروف «جئنا لنبقی» را نوشته بودند؛ یعنی «آمدهایم تا بمانیم». در این جمله یک ارادهٔ همراه با کینه است. در 19 ماهی که خرمشهر در اشغال بود در آنجا خط اتوبوسرانی و تاکسیرانی بصره- خرمشهر برقرار کرده بودند. مغازه صرافی باز کرده بودند تا ریال ایرانی را به دینار عراقی تبدیل کنند. آب و هوای خرمشهر در رادیو بغداد به عنوان یکی از شهرهای عراق گفته میشد. در اعلامیههای توجیه سیاسی بعثیها هست که میگوید: خرمشهر مانند بالشی است که بصره روی آن آرمیده است. صدام در سخنانش خرمشهر را مروارید شط العرب نامید.
در میان افسران عراقی مشهور است که میگویند، کارشناسان نظامی خارجی به خرمشهر میآمدند. وقتی استحکامات ما را میدیدند، میگفتند: خرمشهر برای همیشه از آن شما خواهد بود. ایرانیها برای پس گرفتن آن به یک ارتش کاملاً مدرن و مجهز نیاز دارند. ایرانیها چنین ارتشی ندارند بنابراین شما نگران نباشید. برای همین است وقتی خرمشهر آزاد شد… حسین کامل، داماد صدام گفت: آنقدر فشار روحی روی او بود کهدر ۲۴ ساعت اول یک پزشک همواره بالای سر صدام بود…
این است قدرت بسیجیان خمینی..
مرتضی سرهنگی محقق و نویسنده جنگ
در میان افسران عراقی مشهور است که میگویند، کارشناسان نظامی خارجی به خرمشهر میآمدند. وقتی استحکامات ما را میدیدند، میگفتند: خرمشهر برای همیشه از آن شما خواهد بود. ایرانیها برای پس گرفتن آن به یک ارتش کاملاً مدرن و مجهز نیاز دارند. ایرانیها چنین ارتشی ندارند بنابراین شما نگران نباشید. برای همین است وقتی خرمشهر آزاد شد… حسین کامل، داماد صدام گفت: آنقدر فشار روحی روی او بود کهدر ۲۴ ساعت اول یک پزشک همواره بالای سر صدام بود…
این است قدرت بسیجیان خمینی..
مرتضی سرهنگی محقق و نویسنده جنگ
سوم خرداد سالروز آزادسازی خرمشهر مبارک

کاش خدا مرا هم، همچون خرمـشهر آزاد میکرد، آزاد از نَفــسم، روزی به تابــلوی دل حــک خواهد شد:“این دل را ، خــدا آزاد کرد”
شکوه فتح
گاهی می بینید یك پیروزی بالاتر از شهادت است و اجر یك سردار فاتح بیش از اجر یك شهید است. شما می بینید
در رابطه با حضرت علی بن ابی طالب امیر مؤمنان (علیه افضل صلوات المصلین) آن درجاتی كه برای حضرت هست یك طرف قرار می گیرد و آن فتح و پیروزی كه در جریان خندق نصیب او شد طرف دیگر! حضرت شهید هم شد جنگ های دیگر هم كرد ولی در نبرد خندق كاری كرد كه وجود مبارك پیامبر فرمود: «لَضربةُ علی لِعَمرو یومَ الخندق تَعدِلُ عبادةَ الثقلین»؛ آن پیروزی كجا شهادت دیگران كجا!
گاهی ممكن است یك سردار پیروز به مراتب درجه اش از شهید بالاتر باشد، منتها باید حفظش بكند و حفظش كار آسانی نیست. یك وقت می بینید یك سلسله جبال را به دست كسی دادند، این نباید دستش بلرزد، باید حفظش بكند! خب وجود مبارك حضرت امیر خدمات فراوانی كرده است و درجات فراوانی دارد شهادت هم دارد؛ ولی در ماجرای فتح خندق، آن ضربتی كه علی زد اصل اسلام را حفظ كرد! اگر خدای ناكرده علی بن ابی طالب آن ضربت را نمی زد و اسلام در آن صحنه شكست خورده بود، خب كفار آمده بودند و اثری از اسلام نبود، وقتی اثری از اسلام نباشد دیگر این گونه نیست که قرآن بماند و اهل بیت بمانند و مكتب شهادت بماند لذا آن پیروزی امیر مؤمنان از هر عبادتی بالاتر است.
بنابراین میشود كاری كرد پیروزی ای نصیب اسلام كرد كه ارزشش اگر از شهادت بالاتر نباشد كمتر هم نباشد! وقتی این امر ممکن است ما همیشه باید به انتظار این فرصت های زرین باشیم و از خدای سبحان مسئلت بكنیم این را نصیب ما بكند اولاً، توفیق نگهداری آن را به ما مرحمت كند ثانیاً و توفیق بهره برداری صحیح از آن را هم به ما عنایت كند ثالثا.ً
غزوه احزاب
گاهی ممكن است یك سردار پیروز به مراتب درجه اش از شهید بالاتر باشد، منتها باید حفظش بكند و حفظش كار آسانی نیست. یك وقت می بینید یك سلسله جبال را به دست كسی دادند، این نباید دستش بلرزد، باید حفظش بكند! خب وجود مبارك حضرت امیر خدمات فراوانی كرده است و درجات فراوانی دارد شهادت هم دارد؛ ولی در ماجرای فتح خندق، آن ضربتی كه علی زد اصل اسلام را حفظ كرد! اگر خدای ناكرده علی بن ابی طالب آن ضربت را نمی زد و اسلام در آن صحنه شكست خورده بود، خب كفار آمده بودند و اثری از اسلام نبود، وقتی اثری از اسلام نباشد دیگر این گونه نیست که قرآن بماند و اهل بیت بمانند و مكتب شهادت بماند لذا آن پیروزی امیر مؤمنان از هر عبادتی بالاتر است.
بنابراین میشود كاری كرد پیروزی ای نصیب اسلام كرد كه ارزشش اگر از شهادت بالاتر نباشد كمتر هم نباشد! وقتی این امر ممکن است ما همیشه باید به انتظار این فرصت های زرین باشیم و از خدای سبحان مسئلت بكنیم این را نصیب ما بكند اولاً، توفیق نگهداری آن را به ما مرحمت كند ثانیاً و توفیق بهره برداری صحیح از آن را هم به ما عنایت كند ثالثا.ً
غزوه احزاب
آیت الله العظمی جوادی آملی
دیدار مسئولین بزرگداشت سوم خرداد با حضرت استاد تاریخ: 1386/02/15

حضرت آیتالله خامنهای: هرکس با هر منصب و جایگاهی که دارد اگر با همان نیت روزهای نخستین پای کار انقلاب باشد قطعا با عنایت ذات اقدس الهی ما فاتح خرمشهرهای پیش رو خواهیم بود.
احترام شهید به نام آقا امام زمان (عج) :در اولین روزهای پس از فتح خرمشهر پیکر 25 تن از شهدای عملیات آزادسازی خرمشهر را به شیراز آورده بودند پس از اینکه جمعیت حزب الله بر اجساد مطهر این شهیدان نماز خواندند علمای شهر، مسئولیت تلقین شهدا را بر عهده گرفتند. هنگامیکه من به درون قبر یکی از این عزیزان رفتم و شروع به خواندن تلقین نمودم با صحنه ای بس عجیب و تکان دهنده مواجه شدم… تا جائیکه تلقین را نیمه کاره رها کردم و از قبر بیرون آمدم، ماجرا از این قرار بود که هنگام قرائت نام مبارکه ائمه (ع) در تلقین، به محض اینکه به نام مبارک حضرت صاحب الزمان (عج) رسیدم، دیدم که شهید انگار زنده است، چشمانش باز شد و لبخندی زد.
راوی: آیت الله حائری شیرازی
راوی: آیت الله حائری شیرازی
منبع:کتاب حدیث عشق
️نقش حسن باقری در آزادسازی خرمشهر
نیروهای ایرانی خود را به مرز رساندند اما هنوز خرمشهر آزاد نشده بود. اولین حمله برای آزادسازی خرمشهر موفق نبود. ارتش عراق همه امکانات خود را در یک منطقه کوچک آرایش داده بود تا نیروهای ایرانی نتوانند نگین انگشتری عملیات را به دست آورند. جلسه تصمیم گیری تشکیل شد. نظر همه فرماندهان این بود که عملیات متوقف شود تا یگانها را بازسازی کنیم. چند نفر از علما هم بودند.
جلسه جمع بندی میشد که حسن بلند شد و گفت: خرمشهر در محاصره است، آن وقت ما برگردیم؟ بعد ادامه داد: تا خرمشهر آزاد نکنیم، نمیرویم. با صحبت حسن، نظر فرماندهان عوض شد. عملیات ادامه پیدا کرد و خرمشهر آزاد شد. حسن باقری بود که خرمشهر آزاد شد. اگر ما در آن مرحله توقف میکردیم، عراقی ها بقیه منطقه را از ما پس می گرفتند یا اگر پس نمی گرفتند، جلوی ما میایستادند و چه بسا یک سال یا دو سال بعد از آن میتوانستیم خرمشهر را آزاد کنیم. من با بچه های جنگ بزرگ شدم، چه آنها که شهید شدند و چه آنها که هستند، ولی هیچ کسی را مثل حسن ندیدم. راوی شهید قاسم سلیمانی
امام خمینی (ره): خدا خرمشهر را آزاد کرد…
امام خامنه ای: وقتی ما اعلام کردیم خرمشهر را پس گرفتهایم، تا یکی دو روز خبرگزاری های دنیا حاضر نبودند این خبر را پخش کنند…

شهید قاسم سلیمانی: گفتیم خرمشهر در محاصره است چطور میتوانیم برگردیم. همه خسته بودند چون ما چهل روز بعد از عملیات فتح المبین، عملیات بیتالمقدس را شروع کرده بودیم. شهید کاظمی توانست با کمک شهیدخرازی آخرین مرحله عملیات آزادسازی خرمشهر را انجام دهد. ایشان نیروهای عراقی را در خرمشهر محاصره و با گرفت 11 هزار اسیر, شهر را آزاد کردند. آنها با دو لشکر خرمشهر را تصرف کردند هر کدام با پنج گردان یعنی سه هزار نفر درمقابل بیست هزار نفر دشمن، لشکرهای 8 نجف و 14 امام حسین تحت فرماندهی احمد و حسین بودند. و اینگونه بود که در همه عملیاتها تا پایان جنگ، شهید کاظمی بدون استثنا نقش فعال و موفقی داشت؛ وی از افراد مؤثر در آزادسازی خرمشهر بود و این شهر تا ابد، مرهون رشادت کاظمی است…
(چهارده هزار وپانصد نفر) شهید صیاد شیرازی در کتاب ناگفته های جنگ در فصل بیست و دوم ،آزاد سازی خرمشهر را این گونه شرح میدهد: وقتی به شهید حسین خرازی با هفتصد نفر نیرو مجوز حمله به خرمشهر را صادر می کنند، می گویند… حالت خاصی بر دنیای ما حاکم شده بود زیاد خودمان را پایبند مقررات و فرمولهای جنگ نمی کردیم که اینکار بشود یا نشود (در قانون جنگ حمله کننده باید سه برابر مدافع باشد) ظرف یک ساعت تمامی عراقی های مسقر در شهر اسیر می شوند…(چهارده هزار وپانصد نفر)… شهید صیاد در ادامه مینویسند: ساعت پنج صبح نیروها به اروند رسیدند و ساعت هفت صبح شهید خرازی پرسید که من بزنم؟و هشت صبح بود که “چهارده هزار وپانصد هزار اسیر” داشتیم جهت اطلاع خواننده محترم عرض میکنم که یگانهای دشمن مستقر در خرمشهر در این زمان لشگر یازده پیاده در سطح شهر لشگر سه زرهی اطراف شهر تیپ 23 پیاده از لشگر هشت احتیاط لشگر یازده و لشگر ده زرهی احتیاط لشگر سه میباشد…
روایتی از فتح خرمشهر
در عملیات بیت المقدس در شب سوم خرداد وقتی همه خسته شده بودیم همه وسواس داشتند که عملیات برای دوهفته به تاخیر بیفتد، آنجا فرماندهان ارشد عملیات صحبت کردند و گفتند ما به مردم قول داده ایم… گفتیم خرمشهر در محاصره است چطور می توانیم برگردیم. همه خسته بودند چون ما چهل روز بعد از عملیات فتح المبین، عملیات بیت المقدس را شروع کرده بودیم…
در ادامه با پایمردی تیپ 27 محمد رسول الله (ص) در مقابل پاتک های تیپ های زرهی عراق به رهبری سردار مفقود الاثر حاج احمد متوسلیان بر روی جاده اهواز به خرمشهر دو لشکر 14 امام حسین (ع) به فرماندهی شهید حسین خرازی ولشگر 8 نجف اشرف به فرماندهی شهید احمد کاظمی خرمشهر را محاصره کردند هر کدام با پنج گردان یعنی سه هزار نفر درمقابل بیست هزار نفر دشمن، این دو لشگر نیروهای عراقی را در خرمشهر ابتدا محاصره و سپس با جدالی نه چندان سخت با گرفتن 11 هزار اسیر در یک روز, خرمشهر را آزاد کردند…
در تاریخ ۱۳۶۱/۰۳/۰۳ خرمشهر که با ۳۴ روز مقاومت در برابر دشمن سقوط کرده بود، پس از ۵۷۵ روز اشغال و ویران شدن خانه ها و اماکن عمومی و دولتی، در کمتر از ۲۵ روز آزاد شد. بازتاب این پیروزی شگرف تا مدت ها در رسانه های جهان در صدر تمام اخبار و گزارش ها بود… فتح خرمشهر به منزله بزرگترین پیروزی نظامی – سیاسی جمهوری اسلامی در جریان جنگ تحمیلی و مهلک ترین ضربه به دشمن تلقی شد.
در ادامه با پایمردی تیپ 27 محمد رسول الله (ص) در مقابل پاتک های تیپ های زرهی عراق به رهبری سردار مفقود الاثر حاج احمد متوسلیان بر روی جاده اهواز به خرمشهر دو لشکر 14 امام حسین (ع) به فرماندهی شهید حسین خرازی ولشگر 8 نجف اشرف به فرماندهی شهید احمد کاظمی خرمشهر را محاصره کردند هر کدام با پنج گردان یعنی سه هزار نفر درمقابل بیست هزار نفر دشمن، این دو لشگر نیروهای عراقی را در خرمشهر ابتدا محاصره و سپس با جدالی نه چندان سخت با گرفتن 11 هزار اسیر در یک روز, خرمشهر را آزاد کردند…
در تاریخ ۱۳۶۱/۰۳/۰۳ خرمشهر که با ۳۴ روز مقاومت در برابر دشمن سقوط کرده بود، پس از ۵۷۵ روز اشغال و ویران شدن خانه ها و اماکن عمومی و دولتی، در کمتر از ۲۵ روز آزاد شد. بازتاب این پیروزی شگرف تا مدت ها در رسانه های جهان در صدر تمام اخبار و گزارش ها بود… فتح خرمشهر به منزله بزرگترین پیروزی نظامی – سیاسی جمهوری اسلامی در جریان جنگ تحمیلی و مهلک ترین ضربه به دشمن تلقی شد.
نتایج عملیات عبارتند از: آزادی خرمشهرو شهر هویزه – آزادسازی جاده مهم و مواصلاتی اهواز – خرمشهرو سوسنگرد – هویزه – آزاد سازی 180 کیلومتر از خط مرزی و 5038 کیلومتر مربع از مناطق اشغالی – بیش از 16500 تن از نیروهای دشمن کشته و زخمی و 19000 نفر نیز اسیر شدند. – خارج شدن شهر های اهواز ، حمیدیه و سوسنگرد و بخش وسیعی از جنوب ایران از زیر آتش توپخانه دشمن تصرف پادگان حمید، منطقه جفیر و حسینیه و 12 پاسگاه مرزی تجهیزات و جنگ افزارهای منهدم شده دشمن عبارتند از : 285 دستگاه تانک و نفربر – ده ها انبار مهمات – 40 فروند هواپیما – 2 فروند هلیکوپتر – چندین دستگاه ماشین آلات مهندسی – 500 دستگاه خودرو – ده ها قبضه توپ سنگین و سبک – مقدار قابل توجهی سلاح های سبک و سنگین غنایم به دست آمده از دشمن عبارتند از : 105 دستگاه تانک و نفربر – ده ها انبار مهمات – 95000 عدد انواع مین – صد ها دستگاه خودرو سبک و سنگین – تعداد قابل توجهی ماشین آلات مهندسی – 18 قبضه توپ 130 میلیمتری – هزاران قبضه سلاح انفرادی…
در ادامه با پایمردی تیپ 27 محمد رسول الله (ص) در مقابل پاتک های تیپ های زرهی عراق به رهبری سردار مفقود الاثر حاج احمد متوسلیان بر روی جاده اهواز به خرمشهر دو لشکر 14 امام حسین (ع) به فرماندهی شهید حسین خرازی ولشگر 8 نجف اشرف به فرماندهی شهید احمد کاظمی خرمشهر را محاصره کردند هر کدام با پنج گردان یعنی سه هزار نفر درمقابل بیست هزار نفر دشمن، این دو لشگر نیروهای عراقی را در خرمشهر ابتدا محاصره و سپس با جدالی نه چندان سخت با گرفتن 11 هزار اسیر در یک روز, خرمشهر را آزاد کردند…
از روزی که جنگ آغاز شد تا لحظه ای که خرمشهر سقوط کرد یک ماه بطور مداوم کربلا را میدیدم.
ربنا افرغ علینا صبرا و ثبت اقدامنا و انصرنا علی القوم الکافرین.
شهید سید محمدعلی جهانآرا
حسن عراقی
عملیات بیت المقدس بود، آزاد سازی خرمشهر. حسن تک تیرانداز بود من هم تیربارچی. اولین روز سقوط شهر بود که وارد خرمشهر شدیم. تک و توک درگیری توی شهر بود. هلیکوپترهای عراقی هم که دیگر محل نیروهای خودشان را نمیدانستن، مرتب در حال گشت بودند. حسن گفت: مجید من برم تو این سنگر ببینم چه خبره.
ربع ساعتی گذشت که دیدم، یک عراقی از در سنگر آمد بیرون، تا آمدم ببندمش به رگبار، گفت: نزن بابا، حسنم! خودش بود، یک دست لباس نو عراقی پوشیده بود. قیافه سبزه اش هم کمک کرده بود تا بشود یک عراقی تمام عیار!
به سنگر لجستیک عراقی ها تک زده بود. چند دقیقه بعد سر و کله یه هلیکوپتر عراقی پیدا شد، من پناه گرفتم، اما حسن ایستاد و چشم دوخت به هلیکوپتر. چند لحظه بعد یک بسته بزرگ از هلیکوپتر جلو حسن افتاد. تا هلیکوپتر چرخید هر دو بستیمش به رگبار. هلیکوپتر که فرار کرد، رفتیم سراغ بسته. بازش کردیم، پر آب میوه خنک بود. در آن گرمای خرداد چقدر چسبید. حسن دیگر آن لباس را بیرون نیاورد و بین بچه ها معروف شد به حسن عراقی!
ربع ساعتی گذشت که دیدم، یک عراقی از در سنگر آمد بیرون، تا آمدم ببندمش به رگبار، گفت: نزن بابا، حسنم! خودش بود، یک دست لباس نو عراقی پوشیده بود. قیافه سبزه اش هم کمک کرده بود تا بشود یک عراقی تمام عیار!
به سنگر لجستیک عراقی ها تک زده بود. چند دقیقه بعد سر و کله یه هلیکوپتر عراقی پیدا شد، من پناه گرفتم، اما حسن ایستاد و چشم دوخت به هلیکوپتر. چند لحظه بعد یک بسته بزرگ از هلیکوپتر جلو حسن افتاد. تا هلیکوپتر چرخید هر دو بستیمش به رگبار. هلیکوپتر که فرار کرد، رفتیم سراغ بسته. بازش کردیم، پر آب میوه خنک بود. در آن گرمای خرداد چقدر چسبید. حسن دیگر آن لباس را بیرون نیاورد و بین بچه ها معروف شد به حسن عراقی!
خاطره ای از شهید حسن صفرزاده معروف به حسن عراقیمنبع: سایت نوید شاهد
فشنگهایی که در جیب جا شدند!
نزدیک به ۱۹ کیلومتر راه را باید تا رسیدن به جاده آسفالت اهواز ـ خرشهر میپیمودیم. نیروها نه در جیب خشاب داشتند و نه به اندازه کافی قمقمه که به آنها بدهیم. همان شب قبل از حرکت آمدند و کنار رودخانه به هر نفر دو سه خشاب و چند مشت فشنگ دادند. برادرهای ما به دلیل نداشتن جیب خشاب ناچار شدند فشنگها و خشابهای اضافی را توی جیب شلوارشان بگذارند.
….بعضیها هم که کوله پشتی داشتند آنها را در کوله پشتی ریختند. با یک وضع فقیرانه و مظلومانهای این برادرها روانه عملیات شدند، ولی آن ایمان و اخلاص شان چنان روحیهای به آنان داده بود که هیچ کس غصه کم و کسری مهمات و تدارکات را نداشت.
راوی: رزمنده دلاور اسماعیل قهرمانی فرمانده شهید گردان منبع: سایت تابناک
….بعضیها هم که کوله پشتی داشتند آنها را در کوله پشتی ریختند. با یک وضع فقیرانه و مظلومانهای این برادرها روانه عملیات شدند، ولی آن ایمان و اخلاص شان چنان روحیهای به آنان داده بود که هیچ کس غصه کم و کسری مهمات و تدارکات را نداشت.
راوی: رزمنده دلاور اسماعیل قهرمانی فرمانده شهید گردان منبع: سایت تابناک
سوم خرداد سالروز آزادسازی خرمشهر، در سال 1361 است؛ این روز در تقویم جمهوری اسلامی ایران، به عنوان روز مقاومت، ایثار و پیروزی نامگذاری شده است.
در سراسر سال های پر افتخار دفاع مقدس، روزهای بزرگی به ثبت رسیده است که عظمت و اهمیت آن همواره در اذهان باقی خواهد ماند و سوم خرداد، روز آزادسازی خرمشهر در خلال جنگ تحمیلی هشت ساله رژیم بعثی “صدام” دیکتاتور معدوم عراق ضد ایران نیز از همین افتخارات دوران هشت سال دفاع مقدس است.
آزادسازی خرمشهر از مهمترین اهداف عملیات بیت المقدس در سال 1361 در جنگ تحمیلی عراق با ایران بود که این شهر پس از 578 روز از اشغال رژیم بعث عراق آزاد شد.
عملیات بیت المقدس در 30 دقیقه بامداد روز 10 اردیبهشت 1361 با قرائت رمز عملیات “بسم الله الرحمن الرحیم. بسم الله القاسم الجبارین، یا علی ابن ابی طالب” از سوی فرماندهی آغاز شد.
ما زمانی به سخت بودن این عملیات پی بردیم که حضرت امام خمینی (ره) 3 خرداد 1361 به مناسبت آزادی خرمشهر پیامی خطاب به ملت ایران صادر فرمودند.
در نخستین بخش این بیانیه آمده است، “خرمشهر را خدا آزاد کرد” و در ادامه بیانیه خود فرمودند: “سپاس بیحد بر خداوند قادر که کشور اسلامی و رزمندگان متعهد و فداکار آن را مورد عنایت و حمایت خویش قرار داد و نصر بزرگ خود را نصیب ما فرمود، پس در هر شرایطی این حماسه بزرگ و ارزشمند در یادهای ما ماندگارخواهد شد.”
حماسه آزادسازی خرمشهر در همه ابعاد آن، اعم از نظامی، حماسهای و فرهنگی، نقطه عطف مهمی در تاریخ انقلاب اسلامی ایران است و روحیه سلطه ستیز ملت ایران، امروز قوی تر و مستحکم تر از پیش همچنان در مسیر رشد و بالندگی قرار دارد.
سوم خرداد نه فقط یادآور آزادی خرمشهر که یادآور فداکاری ها و ایستادگی های تحسین برانگیز مدافعان ایران اسلامی در برابر نیروهای متجاوز است. ایران و ایرانیان امروز یک بار دیگر خاطره آزادسازی خرمشهر را گرامی می دارند
در سراسر سال های پر افتخار دفاع مقدس، روزهای بزرگی به ثبت رسیده است که عظمت و اهمیت آن همواره در اذهان باقی خواهد ماند و سوم خرداد، روز آزادسازی خرمشهر در خلال جنگ تحمیلی هشت ساله رژیم بعثی “صدام” دیکتاتور معدوم عراق ضد ایران نیز از همین افتخارات دوران هشت سال دفاع مقدس است.
آزادسازی خرمشهر از مهمترین اهداف عملیات بیت المقدس در سال 1361 در جنگ تحمیلی عراق با ایران بود که این شهر پس از 578 روز از اشغال رژیم بعث عراق آزاد شد.
عملیات بیت المقدس در 30 دقیقه بامداد روز 10 اردیبهشت 1361 با قرائت رمز عملیات “بسم الله الرحمن الرحیم. بسم الله القاسم الجبارین، یا علی ابن ابی طالب” از سوی فرماندهی آغاز شد.
ما زمانی به سخت بودن این عملیات پی بردیم که حضرت امام خمینی (ره) 3 خرداد 1361 به مناسبت آزادی خرمشهر پیامی خطاب به ملت ایران صادر فرمودند.
در نخستین بخش این بیانیه آمده است، “خرمشهر را خدا آزاد کرد” و در ادامه بیانیه خود فرمودند: “سپاس بیحد بر خداوند قادر که کشور اسلامی و رزمندگان متعهد و فداکار آن را مورد عنایت و حمایت خویش قرار داد و نصر بزرگ خود را نصیب ما فرمود، پس در هر شرایطی این حماسه بزرگ و ارزشمند در یادهای ما ماندگارخواهد شد.”
حماسه آزادسازی خرمشهر در همه ابعاد آن، اعم از نظامی، حماسهای و فرهنگی، نقطه عطف مهمی در تاریخ انقلاب اسلامی ایران است و روحیه سلطه ستیز ملت ایران، امروز قوی تر و مستحکم تر از پیش همچنان در مسیر رشد و بالندگی قرار دارد.
سوم خرداد نه فقط یادآور آزادی خرمشهر که یادآور فداکاری ها و ایستادگی های تحسین برانگیز مدافعان ایران اسلامی در برابر نیروهای متجاوز است. ایران و ایرانیان امروز یک بار دیگر خاطره آزادسازی خرمشهر را گرامی می دارند
۳ خرداد ۱۳۶۱ چه روزی است؟
تقویم ایران یک روز فراموش نشدنی در کنار دیگر روزهای مهم خود دارد و آنهم ۳ خرداد ، روز آزادسازی خرمشهر است . ۳ خرداد ۱۳۶۱ روزی است که مردم دلیر و رزمندگان جان برکف ایران خرمشهر را از چنگال دشمن نجات دادند .
فتح خرمشهر در کدام عملیات بود؟
اگر چه خرمشهر در چهارم آبان ۵۹ سقوط کرد و دشمن حتی به منازل خرمشهر رحم نکرد اما مقاومت مردم و رزمندگان تا ۲۰ ماه بعد ادامه یافت. پس از بررسی های بسیار و انجام چند عملیات مقدماتی، در ۱۰ اردیبهشت ۱۳۶۱عملیات «بیت المقدس» در منطقه غرب رود کارون و جنوب غربی اهواز و شمال خرمشهر با رمز «یا علی بن ابی طالب(ع)» آغاز شد اما حساسیت و اهمیت اهداف موجب شد که عملیات به مدت ۲۵ روز به درازا کشید و در نهایت رزمندگان اسلام، در اوج اقتدار، خرمشهر را آزاد کردند.
فتح خرمشهر در کدام عملیات بود؟
اگر چه خرمشهر در چهارم آبان ۵۹ سقوط کرد و دشمن حتی به منازل خرمشهر رحم نکرد اما مقاومت مردم و رزمندگان تا ۲۰ ماه بعد ادامه یافت. پس از بررسی های بسیار و انجام چند عملیات مقدماتی، در ۱۰ اردیبهشت ۱۳۶۱عملیات «بیت المقدس» در منطقه غرب رود کارون و جنوب غربی اهواز و شمال خرمشهر با رمز «یا علی بن ابی طالب(ع)» آغاز شد اما حساسیت و اهمیت اهداف موجب شد که عملیات به مدت ۲۵ روز به درازا کشید و در نهایت رزمندگان اسلام، در اوج اقتدار، خرمشهر را آزاد کردند.

فرماندهی عملیات بیت المقدس به عهده چه کسی بود؟
نیروهای ایرانی با توان ۱۳۰ هزار سرباز به فرماندهی علی صیاد شیرازی، با هدف آزادسازی خرمشهر عملیات بیت المقدس را آغاز کردند. در ابتدا نیروهای عراقی از خرمشهر عقب نشینی کردند اما ارتش عراق برای پس زدن نیروهای مسلح ایران ،پاتک بزرگی را آغاز نمود و نیروهای ایرانی در مقابل پاتک گسترده ارتش عراق، مقاومت کردند و در تاریخ ۳ خرداد ۱۳۶۱ نیروهای ایرانی، به طور کامل بر شهر خرمشهر مسلط شدند. انجام عملیات بیت المقدس در ۴ مرحله برنامه ریزی شده بود، که هر مرحله یک عملیات بزرگ به حساب می آید.
مهم ترین اهداف عملیات بیت المقدس، انهدام حداقل دو لشکر از نیروی های ارتش عراق ، بازپس گیری شهرهای خرّمشهر، هویزه و پادگان حمید، خارج نمودن شهرهای اهواز، حمیدیه و سوسنگرد از برد توپخانه عراق ، تأمین مرز، تهدید بصره ، تداوم رزم علیه ارتش عراق و کاهش توان رزمی عراق بود.
مهم ترین اهداف عملیات بیت المقدس، انهدام حداقل دو لشکر از نیروی های ارتش عراق ، بازپس گیری شهرهای خرّمشهر، هویزه و پادگان حمید، خارج نمودن شهرهای اهواز، حمیدیه و سوسنگرد از برد توپخانه عراق ، تأمین مرز، تهدید بصره ، تداوم رزم علیه ارتش عراق و کاهش توان رزمی عراق بود.
شهید محمد جهان آرا در خرمشهر
در آزادسازی خرمشهر جوانان و فرماندهان زیادی شهید شدند که یکی از آنان محمد جان آرا فرمانده سپاه خرمشهر بود که جایگاه ویژه ای در سازماندهی نیروها و انجام عملیات های مختلف داشت. او از همان آغاز جنگ خود را برتر از مردم ندانست و ابتدا نیروها را به میدان نفرستاد بلکه دوشادوش مردم از شهر دفاع کرد. بعد از سقوط خرمشهر و عزل بنی صدر از فرماندهی کل قوا محمد جهان آرا و تعداد دیگری از فرماندهان به دل دشمن یورش بردند و سبب شکستن محاصره آبادان در مهر ۱۳۶۰ شدند.
به دنبال این پیروزی در روز هفتم مهر محمد جهان آرا و تعداد دیگری از فرماندهان راهی تهران شدند تا گزارش عملکرد شجاعانه نیروها را به رهبر انقلاب بدهند اما در میانه راه هواپیمای حامل آنها دچار نقص فنی شد و سقوط کرد و جهان آرا و دیگر مسافران هواپیما به شهادت رسیدند. به مناسبت آزادسازی خرمشهر و به یاد محمد جهان آرا نوحه (ممد نبودی ببینی) توسط جواد عزیزی از رزمندگان خرمشهر سروده و نخستین بار توسط حسین فخری همرزم او بر سر مزارش خوانده شد.
به دنبال این پیروزی در روز هفتم مهر محمد جهان آرا و تعداد دیگری از فرماندهان راهی تهران شدند تا گزارش عملکرد شجاعانه نیروها را به رهبر انقلاب بدهند اما در میانه راه هواپیمای حامل آنها دچار نقص فنی شد و سقوط کرد و جهان آرا و دیگر مسافران هواپیما به شهادت رسیدند. به مناسبت آزادسازی خرمشهر و به یاد محمد جهان آرا نوحه (ممد نبودی ببینی) توسط جواد عزیزی از رزمندگان خرمشهر سروده و نخستین بار توسط حسین فخری همرزم او بر سر مزارش خوانده شد.
فتح خرمشهر چه پیامدهایی داشت؟
فتح خرمشهر موجب انفعال ارتش عراق شد به گونه ای که نظامیان عراق تا مدت زیادی نتوانستند از لاک دفاعی خود خارج شوند. عملیات بیت المقدس و آزادسازی خرمشهر سبب بازگشت روحیه و اعتماد به نفس نیروهای مسلح ایران شد.این فتح بزرگ، دفاع مقدس را وارد مرحله نوینی کرد و ایران در موضع قدرت قرار گرفت و دشمنان آمریکا و سایر قدرت ها را سخت به وحشت انداخت چرا که در بردارنده یک پیام بزرگ و دارای ارزش بود و آن پیام “ایثار و مقاومت آن هم با دست خالی” است.
فتح خرمشهر در کلام امام و رهبری
امام خمینی درباره فتح خرمشهر فرموده اند:
خرمشهر را خدا آزاد کرد. «روزنامه جمهوری اسلامی، ۲/۳/۷۴، صفحه ۱»
فتح خرمشهر فتح خاک نیست، فتح ارزش های انسانی است. «روزنامه جمهوری اسلامی، ۱/۳/۷۵»
فتح خرمشهر، فتح ارزش هاست. «روزنامه اطلاعات، ۱/۳/۷۵»
فتح خرمشهر یک مسئله عادی نبود بلکه مافوق طبیعت بود. «صحیفه نور، جلد ۱۶، صفحه ۱۶۲»
فتح خرمشهر یک مسئله عادی نبود، اینکه ۱۵ الی ۲۰هزار نفر به صف ما برای اسارت بیایند و تسلیم شوند، مسئله عادی نیست. «صحیفه نور، جلد ۱۶، صفحه ۱۶۲»
رزمندگان عزیز ما نباید این پیروزی معجزه آسا را جز به امدادهای الهی ببینند. «صحیفه نور، جلد ۱۷، صفحه ۲۰۰»
رهبر جمهوری اسلامی آیت الله خامنه ای هم در این باره فرموده اند:
با فتح خرمشهر، تاریخ ورق خورد و دنیا تغییر حالت و ارکان تفکر استعماری قدرت های جهانی که تا آن روز نیروی عظیم انقلاب و حرکت عمیق اسلا می مردم ما را باور نداشتند، متزلزل شد. «روزنامه اطلاعات، ۵/۳/۶۹، صفحه ۱»
ان شاء الله خاطره این روز تاریخی و فراموش نشدنی همواره بر شما برادران عزیز ودلاوران صحنه نبرد گرا می باد. «حدیث ولایت، جلد چهار، صفحه ۲۱۰»
خرمشهر با تقوا به دست آمد. «حدیث ولایت، جلد چهار، صفحه ۲۱۰»
فتوحات ما در میادین جنگ، ازجمله آزادی خرمشهر با تقوا امکان پذیر شد. «روزنامه کیهان، ۳/۳/۶۹، صفحه ۱»
خرمشهر را خدا آزاد کرد. «روزنامه جمهوری اسلامی، ۲/۳/۷۴، صفحه ۱»
فتح خرمشهر فتح خاک نیست، فتح ارزش های انسانی است. «روزنامه جمهوری اسلامی، ۱/۳/۷۵»
فتح خرمشهر، فتح ارزش هاست. «روزنامه اطلاعات، ۱/۳/۷۵»
فتح خرمشهر یک مسئله عادی نبود بلکه مافوق طبیعت بود. «صحیفه نور، جلد ۱۶، صفحه ۱۶۲»
فتح خرمشهر یک مسئله عادی نبود، اینکه ۱۵ الی ۲۰هزار نفر به صف ما برای اسارت بیایند و تسلیم شوند، مسئله عادی نیست. «صحیفه نور، جلد ۱۶، صفحه ۱۶۲»
رزمندگان عزیز ما نباید این پیروزی معجزه آسا را جز به امدادهای الهی ببینند. «صحیفه نور، جلد ۱۷، صفحه ۲۰۰»
رهبر جمهوری اسلامی آیت الله خامنه ای هم در این باره فرموده اند:
با فتح خرمشهر، تاریخ ورق خورد و دنیا تغییر حالت و ارکان تفکر استعماری قدرت های جهانی که تا آن روز نیروی عظیم انقلاب و حرکت عمیق اسلا می مردم ما را باور نداشتند، متزلزل شد. «روزنامه اطلاعات، ۵/۳/۶۹، صفحه ۱»
ان شاء الله خاطره این روز تاریخی و فراموش نشدنی همواره بر شما برادران عزیز ودلاوران صحنه نبرد گرا می باد. «حدیث ولایت، جلد چهار، صفحه ۲۱۰»
خرمشهر با تقوا به دست آمد. «حدیث ولایت، جلد چهار، صفحه ۲۱۰»
فتوحات ما در میادین جنگ، ازجمله آزادی خرمشهر با تقوا امکان پذیر شد. «روزنامه کیهان، ۳/۳/۶۹، صفحه ۱»
روز آزادی خرمشهر را به عنوان یک یادبود و افتخار ملی و میهنی باید گرا می داشت. «روزنامه جمهوری اسلا می، ۳/۳/۷۳»
حماسه مقاومت و آزادی خرمشهر، حادثه ای بی نظیر در تاریخ جهان است. «روزنامه اطلاعات، ۳۰/۳/۷۳»
چشم و دلتان به پیروزی خرمشهر و پیروزی های آتی روشن و روشن تر باد. «ویژه نامه جمهوری اسلا می، ۱/۳/۶۲، صفحه ۳»
صدام پس از آزادی خرمشهر چه کرد؟
عراقی ها با گرفتن خرمشهر روی دیوارها جمله معروف «جئنا لنبقی» یعنی «آمده ایم تا بمانیم» را نوشته بودند و صدام در سخنانش خرمشهر را مروارید شط العرب می نامید.وقتی خرمشهر آزاد شد بنا به گفته حسین کامل داماد صدام:فشار روحی روی صدام زیاد بود و در ۲۴ ساعت اول یک پزشک همواره بالای سر صدام بود. رئیس سابق ستاد ارتش عراق فاش کرد که صدام حسین بعد از فتح خرمشهر در جنگ با ایران، یکی فرماندهان لشگر سوم را به علت بحث و جدل با او، اعدام کرد.
حماسه مقاومت و آزادی خرمشهر، حادثه ای بی نظیر در تاریخ جهان است. «روزنامه اطلاعات، ۳۰/۳/۷۳»
چشم و دلتان به پیروزی خرمشهر و پیروزی های آتی روشن و روشن تر باد. «ویژه نامه جمهوری اسلا می، ۱/۳/۶۲، صفحه ۳»
صدام پس از آزادی خرمشهر چه کرد؟
عراقی ها با گرفتن خرمشهر روی دیوارها جمله معروف «جئنا لنبقی» یعنی «آمده ایم تا بمانیم» را نوشته بودند و صدام در سخنانش خرمشهر را مروارید شط العرب می نامید.وقتی خرمشهر آزاد شد بنا به گفته حسین کامل داماد صدام:فشار روحی روی صدام زیاد بود و در ۲۴ ساعت اول یک پزشک همواره بالای سر صدام بود. رئیس سابق ستاد ارتش عراق فاش کرد که صدام حسین بعد از فتح خرمشهر در جنگ با ایران، یکی فرماندهان لشگر سوم را به علت بحث و جدل با او، اعدام کرد.
فتح خرمشهر چند شهید بر جای گذاشت؟
ایران در جریان عملیات آزاد سازی خرمشهر ۶۰۰۰ شهید (۴۴۶۰ شهید سپاه و ۱۰۸۶ شهید ارتش) و ۲۴ هزار مجروح داد اما اثبات کرد که از قدرتی بزرگ تر از معادلات نظامی و پشتوانه ای به مراتب عظیم تر از مولفه های قدرت استراتژیک در حوزه دفاعی برخوردار است.
در این عملیات ۱۹هزار نفر از نیروهای عراق اسیر و ۱۶هزار نفر دیگر کشته یا زخمی شدند. همچنین ۵۵دستگاه تانک و نفربر، ۵۰دستگاه خودرو، ده ها قبضه توپ، ۵۳فروند هواپیما و سه فروند هلی کوپتر دشمن منهدم شد.
خرمشهر را خدا آزاد کرد
این جمله تاریخی را امام (ره) بعد از پایان عملیات خرمشهر عنوان کرد زیرا امام پیروزی را از جانب خدا دانستند تا فراموش نشود همه چیز به کرم و لطف خداوند متعال بستگی دارد.
در این عملیات ۱۹هزار نفر از نیروهای عراق اسیر و ۱۶هزار نفر دیگر کشته یا زخمی شدند. همچنین ۵۵دستگاه تانک و نفربر، ۵۰دستگاه خودرو، ده ها قبضه توپ، ۵۳فروند هواپیما و سه فروند هلی کوپتر دشمن منهدم شد.
خرمشهر را خدا آزاد کرد
این جمله تاریخی را امام (ره) بعد از پایان عملیات خرمشهر عنوان کرد زیرا امام پیروزی را از جانب خدا دانستند تا فراموش نشود همه چیز به کرم و لطف خداوند متعال بستگی دارد.
پس از فتح خرمشهر
در اولین اقدام رزمندگان ایرانی پس از آزادسازی خرمشهر در مسجد جامع خرمشهر نماز اقامه کردند و همه ملت مسلمان ایران غرق شادی و سرور شدند و با حضور در مساجد نماز شکر به جای آورده و ندای ا… اکبر سردادند. جنگ عراق با ایران طولانی ترین جنگ متعارف در قرن بیستم میلادی و دومین جنگ طولانی این قرن پس از جنگ ویتنام بود که نزدیک به هشت سال به طول انجامید و پس از تحمیل هزینه های سنگین به دو کشور، بدون دستاوردی برای صدام به پایان رسید.

1 خرداد 1402
2 870 خواندن این مطلب 15 دقیقه زمان میبرد





با سلام و احترام اینجانب شهره حاجی شاه خواهر کوچکتر شهناز حاجی شاه هستم در متنی به اشتباه اسم برادرم ناصر که شهید سوم خانواده ما بود محسن ذکر شده خواهشمند است اصلاح بفرمایید. التماس دعا خیر
سلام و عرض ادب. اصلاح میکنم سپاس از نظر شما